കുടുംബബന്ധങ്ങളിൽ ഗോൾഡൻ ചൈൽഡ് – സ്കേപ്‌ഗോട്ട് ചൈൽഡ് സിന്ഡ്രോം

 കുടുംബബന്ധങ്ങളിൽ ഗോൾഡൻ ചൈൽഡ് – സ്കേപ്‌ഗോട്ട് ചൈൽഡ് സിന്ഡ്രോം

(A Psychological Report on Unequal Emotional Roles in Family Dynamics)

ആമുഖം 

ഈ പഠനത്തിന് നമുക്ക് അമ്മയും രണ്ടു മക്കളുമുള്ള കുടുംബത്തിലെ വികാരവ്യവസ്ഥ തിരഞ്ഞെടുക്കാം. രണ്ടു മക്കൾ മൂത്തയാൾ മകനും രണ്ടാമത്തെ ആൾ മകളും ആയി കരുതാം. ഒരു അമ്മയും രണ്ടു മക്കളുമുള്ള ചെറിയ കുടുംബത്തിൽ, അമ്മയുടെ സ്നേഹവും പ്രതീക്ഷകളും എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരുപോലെ വിഭജിക്കപ്പെടാറില്ല. ചിലപ്പോൾ അമ്മ ഒരു മകനെ അത്യന്തം സ്‌നേഹത്തോടെയും കരുതലോടെയും സമീപിക്കും — അവനോ അവളോ “ഗോൾഡൻ ചൈൽഡ്” (Golden Child) ആകുന്നു. അതേ സമയം, മറ്റെ മകൻ അല്ലെങ്കിൽ മകൾ എല്ലാ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളും വഹിക്കുകയും, കുടുംബത്തിലെ കുറ്റങ്ങളും ഭാരം വഹിക്കുന്നവനായി മാറുകയും ചെയ്യും — ആ കുട്ടി “സ്കേപ്‌ഗോട്ട് ചൈൽഡ്” (Scapegoat Child) ആണ്.

ഇവിടെയുള്ള കുടുംബത്തിൽ, മൂത്ത മകൻ എല്ലാം തോളിലേറ്റിയിരിക്കുന്ന ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള വ്യക്തിയാണ്. അമ്മയുടെ ജീവിതത്തിന്റെ സ്ഥിരതയും സുരക്ഷയും അവരുടെ കുടുംബമാകുമ്പോൾ അത് സംരക്ഷിക്കേണ്ട ചുമതല അവനിൽ ആണ് ചെന്നെത്തുന്നത്. അഥവാ കുടുംബനാഥൻ എന്ന സ്ഥാനം ഇനി അവൻ ആണ് ഏൽക്കേണ്ടി വരിക.   പക്ഷേ, അമ്മയുടെ വികാരപരമായ ആധാരം മകനല്ല, മറിച്ച് ഇളയ മകൾ ആണ്. മകൾക്കു  എത്ര പിഴച്ചാലും, അമ്മ അത് ചെറിയ കാര്യമാക്കി കാണും. അവൾ മകളെ സംരക്ഷിക്കേണ്ട ഒരു “നിസ്സഹായ കുഞ്ഞ്” ആയി കാണുന്നു. അവൾക്കു എന്ത് തെറ്റ് പറ്റിയാലും അത് കുടുംബത്തിനെ ബാധിക്കുന്നതിനു മുൻപ് അമ്മക്കോ മൂത്തമകനോ ശരിയാക്കിയെടുക്കാമെന്നുള്ള ഒരു വിശ്വാസം അവർ ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കുന്നു. അതേ സമയം, മകന്റെ ചെറിയ തെറ്റുപോലും അമ്മയുടെ മനസ്സിൽ വലിയ നിരാശയാകുന്നു. കാരണം അവൻ കുടുംബനാഥൻ ആയി നിലനിൽക്കെ തെറ്റുകൾ സംഭവിച്ചാൽ അത് കുടുംബത്തിന് നാശമാണെന്നു അവർ വിശ്വസിക്കുന്നു. ശരിയാക്കിയെടുക്കാൻ അവനു മുകളിൽ വേറെ ആളില്ല എന്നത് കൊണ്ട് തന്നെ. 

ഈ പാറ്റേൺ അമ്മയുടെ മനസ്സിൽ അറിയാതെയുള്ള വികാരപക്ഷപാതം (unconscious emotional bias) മൂലമാണ് രൂപംകൊള്ളുന്നത്. അമ്മ തന്റെ ദുർബലതയും ഏകാന്തതയും മറികടക്കാൻ ഒരു മകനെ ആശ്രയിക്കുമ്പോൾ, മറ്റെ മകനെ അവൾ തന്റെ ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെ പ്രതിഫലനമായി കാണും. അതിനാൽ, ഒരാൾ അമ്മയുടെ ഹൃദയസന്തോഷം ആകുമ്പോൾ, മറ്റെ ആളാവും കുടുംബത്തിന്റെ ഭാരം ഏറ്റെടുക്കുന്ന ആൾ.

മാനസിക ഫലങ്ങൾ, ബന്ധത്തിലെ തകരാറുകൾ, പരിഹാരങ്ങൾ

1. ഗോൾഡൻ ചൈൽഡിന്റെ ജീവിതം

ഗോൾഡൻ ചൈൽഡ് — ഇവിടെ ഇളയ മകൾ — അമ്മയുടെ സംരക്ഷണ വലയിൽ ജീവിക്കുന്നു. അവളുടെ പിഴവുകൾ മറച്ചുവെക്കപ്പെടുന്നു; അവളുടെ തീരുമാനങ്ങൾ പ്രതിരോധിക്കപ്പെടുന്നില്ല. അമ്മ അവളിൽ തന്റെ പൂർത്തിയാകാത്ത സ്വപ്നങ്ങൾ കാണുന്നു. അതിനാൽ മകൾക്ക് ഒരിക്കലും യഥാർത്ഥ ഉത്തരവാദിത്തം അനുഭവിക്കാൻ അവസരം ലഭിക്കാറില്ല.

ഇതിന്റെ ഫലം — അവൾ വളർന്ന് ഭയാനകമായി ആശ്രിതയും ആത്മവിശ്വാസം കുറവുള്ളവളും ആയി മാറാം. മറ്റുള്ളവർ തന്റെ പകരം കാര്യങ്ങൾ ചെയ്തുതരണമെന്ന ആഗ്രഹം അവളിൽ വളരും. അവൾക്ക് സ്നേഹത്തെ തിരിച്ചറിയാനും, അതിനായി പരിശ്രമിക്കാനും ബുദ്ധിമുട്ട് ഉണ്ടാകും.

2. സ്കേപ്‌ഗോട്ട് ചൈൽഡിന്റെ അവസ്ഥ

സ്കേപ്‌ഗോട്ട് ചൈൽഡ് — മൂത്ത മകൻ — അമ്മയുടെ നിരാശകളുടെയും കുറ്റപ്പെടുത്തലിന്റെയും ഭാരം വഹിക്കുന്നു. അവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും “ശരിയായവൻ” ആകേണ്ടതുണ്ടെന്ന് അമ്മയുടെ പ്രതീക്ഷ. അവൻ കുടുംബത്തിന്റെ പ്രായോഗിക അടിത്തറയായിട്ടും, വികാരപരമായും ആത്മീയമായും ഒറ്റപ്പെട്ടുപോകുന്നു. അമ്മയോടുള്ള സ്നേഹം കടമയായി മാറുമ്പോൾ, അവന്റെ ജീവിതത്തിൽ സന്തോഷം മറയുന്നു.

ഇത് അവനിൽ മാനസിക ക്ഷീണം, കുറ്റബോധം, അകലം, ആത്മവിലകുറവ് എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. പിന്നീടവൻ സ്വന്തം കുടുംബം രൂപപ്പെടുത്തുമ്പോഴും ഇതേ പാറ്റേൺ ആവർത്തിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട് — മറ്റുള്ളവർക്കായി ജീവിക്കുകയും, തന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ പിന്നിലാക്കുകയും.

3. കുടുംബത്തിലെ അകലത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ

അമ്മക്ക് പലപ്പോഴും ഇതിന്റെ ഫലങ്ങൾ അറിയില്ല. അവൾ മകനെ കുറ്റപ്പെടുത്തുമ്പോഴും മകളെ സംരക്ഷിക്കുമ്പോഴും അത് “സ്നേഹത്തിന്റെ വ്യത്യസ്ത രൂപം” എന്ന് കരുതുന്നു. പക്ഷേ ഈ അനുപാതിക സ്നേഹം രണ്ടു മക്കളുടെയും മനസ്സിൽ വികാരപരമായ അകലം (emotional distance) ഉണ്ടാക്കുന്നു.

മകൻ അമ്മയോട്  കോപം വരാം, പക്ഷേ പറയാൻ പറ്റില്ല. മകൾ മകനെ കുറ്റക്കാരനായി കാണും, കാരണം അമ്മയുടെ വീക്ഷണം അതാണ് അവളെ പഠിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത് .

4. പരിഹാര മാർഗങ്ങൾ

ഇത്തരം ബന്ധങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ആദ്യം ആവശ്യമായത് ബോധം (awareness) ആണ്. അമ്മക്ക് സ്വന്തം വികാരപക്ഷപാതം തിരിച്ചറിയേണ്ടതുണ്ട്. മകൻ കുറ്റം ചുമത്താതെ തൻ്റെ വികാരങ്ങൾ ശാന്തമായി പങ്കിടണം:

“അമ്മേ, അമ്മയുടെ തീരുമാനങ്ങൾ എന്നെ ചിലപ്പോൾ ഒറ്റപെടുത്തുന്നത് പോലെ തോന്നുന്നു.”

ഇളയ മകളും അമ്മയുടെ അത്യധികം സംരക്ഷണം തിരിച്ചറിയാൻ പഠിക്കണം. അവൾക്ക് ജീവിതത്തിലെ ഉത്തരവാദിത്വം ഏറ്റെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകണം.

മൂത്ത മകൻ തന്റെ മൂല്യം അമ്മയുടെ അംഗീകാരത്തിൽ നിന്നല്ല, സ്വന്തമായ ആത്മബോധത്തിൽ നിന്നാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കുമ്പോഴാണ് അവനിൽ സമാധാനം വരുന്നത്.

ഇങ്ങനെ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ സ്ഥാനം തിരിച്ചറിയുമ്പോഴാണ് കുടുംബബന്ധം യഥാർത്ഥ സമത്വത്തിലേക്ക് കടക്കുക.

സാരാംശം:

കുടുംബത്തിലെ സ്നേഹവും ഉത്തരവാദിത്വവും ഒരുപോലെ വിഭജിക്കപ്പെടാതിരിക്കുമ്പോൾ, അതിന്റെ ഫലം മുഴുവൻ തലമുറകളെയും ബാധിക്കും. ഗോൾഡൻ ചൈൽഡിനും സ്കേപ്‌ഗോട്ട് ചൈൽഡിനും അതേ വേദനയാണുള്ളത് — ഒരാൾക്ക് അധിക സ്നേഹം കൊണ്ട് നഷ്ടമാകുന്നു, മറ്റൊരാൾക്ക് അതിന്റെ അഭാവം കൊണ്ട്. യഥാർത്ഥ പരിഹാരം നീതി അല്ല, ബോധപൂർവ്വമായ സ്നേഹമാണ്.